Categorie archief: Blogs

Voorbeel test titel

De Gouden Regel

Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.’ Op dit kompas kunnen klanten en bedrijven op elkaar rekenen, leren kinderen samen spelen, dragen mensen verantwoordelijkheid voor elkaar. De Gouden Regel heeft oude papieren. Wederkerigheid is internationaal een ethisch belangrijke waarde. We vinden de Gouden Regel terug in alle grote wereldreligies, zowel negatief geformuleerd als in de positieve variant ‘Doe aan een ander zoals je zelf ook behandeld zou willen worden’.  De regel doorbreekt automatismen. Er is zelfkennis voor nodig en tijd voor reflectie; openheid ook om de ander te ontmoeten. Nieuw leiderschap is persoonlijk leiderschap.

Ouderenzorg

Als het aan dit kabinet ligt zal de ouderenzorg in verzorgingshuizen zoals we die nu in Nederland kennen, worden veranderd: toelating vanaf zorgindicatie 5, naast de zorg moet ook huur betaald worden, en het eigen vermogen moet worden aangesproken. Door deze maatregelen gaat er overcapaciteit ontstaan, waardoor in de komende jaren vier van de tien verzorgingshuizen zullen moeten sluiten, dat is de inschatting van het rapport ‘De vergrijzing voorbij’ van Bureau Berenschot. Maar over 15 jaar zal dit weer leiden tot ondercapaciteit in de zorg voor ouderen die dan intensieve zorg nodig hebben.

De huidige benadering is vooral een financieel-technische. Zorginstellingen zijn duur, daarom zal ouderenzorg vooral moeten komen uit de eigen omgeving van ouderen en uit goedkopere zorgarrangementen. De overheid doet met deze keuze vooral een beroep op toekomstige mantelzorgers en op de solidariteit tussen de generaties. Cultureel is dit niet uitzonderlijk. Maar het betekent wel, dat de jongere generatie die nu door de crisis te maken heeft met baanonzekerheid, een stagnerende woningmarkt, en moeilijk toegankelijke kinderopvang, op termijn ook de opvang van de ouderen op zich zal moeten nemen. Het gaat hierbij om een sociale, fysieke en financiële lastenverzwaring die hoge eisen stelt aan het draagvermogen van deze generatie. Overbelasting moet voorkomen worden, ook vanwege de maatschappelijke kosten die daaraan verbonden zijn. Het zou goed zijn ook hiervan een financiële doorrekening te maken. In dat licht is een kaalslag onder de hoogwaardige voorzieningen die er nu voor ouderen zijn, niet verstandig. Hoe kunnen noodzakelijke voorzieningen die op termijn nodig blijven, behouden blijven? Hoe gaan we andere zorgarrangementen voor ouderen ontwikkelen en inzetten?

Daarnaast zullen wij eraan moeten wennen een andere invulling te geven aan de individualisering, Wederkerigheid is hierbij een sleutelwoord.

De Gouden Regel

slidee

Eind 18e eeuw zag de Duitse Verlichtingsfilosoof Immanuel Kant in de gouden regel de basis voor het maken van wetten. De regel gaat uit van ons vermogen als individu zelfstandig te denken  en zich te kunnen verplaatsen in de positie van anderen – om vervolgens alles overwegende tot een rijp, eigen oordeel te komen. Duurzaam leiderschap vraagt moed, kritische zin en vrije meningsuiting.

Het Verlichtingsdenken stond aan de wieg van de huidige democratische rechtsstaat, die iedere staatsburger vrijheid en gelijkheid voor de wet moet garanderen. Maar voor de vitaliteit van de rechtstaat is ook nodig, dat wij elkaars rechten daadwerkelijk erkennen en versterken. Een mooi resultaat van politieke wederkerigheid in het Nederland van de tweede helft van de vorige eeuw was de totstandkoming van de verzorgingsstaat. Nu deze onder druk staat door de vergrijzing van de bevolking en de economische crisis, gaat het erom duurzame en billijke oplossingen te vinden voor alle belanghebbenden. Hoe doen we dat? Nieuw leiderschap is prudent en verbindend leiderschap.

En wat als het morele kompas verlaten wordt? Bijna dagelijks schrikken we op van berichten dat exorbitant najagen van materieel gewin door enkelen een hoge tol eist van de  gemeenschap. Internationale criminaliteit daargelaten, zijn falende integriteit in o.a. de financiële sector, maar ook collectief eigenbelang in het geval van de hypotheekrenteaftrek, lastige fenomenen die vragen om een koerswijziging. Hoe houden we bij deze en soortgelijke ontwikkelingen de vinger aan de pols?  Nieuw leiderschap is waarden georiënteerd, transparant en aanspreekbaar,  richt zich op het bereiken van lange termijn doelen voor alle belanghebbenden.

Internationale samenwerking

Herman van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, en Rob de Wijk, columnist van dagblad Trouw, herhalen het keer op keer. Europa moet zich voor het behoud van zijn economische welvaart internationaal positioneren tussen de opkomende economieën van Azië en Zuid Amerika, Australië en Afrika. Daaraan voeg ik toe, dat dat wel vanuit een nieuwe benadering moet gebeuren. Het Europese kolonialisme van de 19e / begin twintigste eeuw toonde een tekort aan wederkerigheid. De Europese koloniale mogendheden, waar Nederland er één van was, hebben door hun economische uitbuiting en racisme de opkomst van het nationalisme en de onafhankelijkheidsstrijd in hun koloniën bespoedigd. Nederland werd direct na de Tweede Wereldoorlog in Indië/Indonesië geconfronteerd met een, naar wat later zou blijken, gerechtvaardigde eis tot onafhankelijkheid. Indonesië is nu één van de sterk opgekomen economieën in Zuidoost Azië en hoort inmiddels tot de G8. Aan ons nu de vraag: hoe gaan wij als handelsnatie om met deze internationale veranderingen? En hoe waarderen wij onze multiculturele steden als erfenis en afspiegeling van de internationale gemeenschap? Nieuw leiderschap vraagt van ons het vermogen om te verbinden, creëren en innoveren. Daarvoor is zelfkennis nodig en de innerlijke vrijheid om de ander respectvol en op voet van gelijkwaardigheid te benaderen. Nieuw leiderschap is lerend leiderschap, leiderschap met visie.

Milieubewustzijn

Met de gouden regel, ‘Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet,’ hebben mijn ouders  ons een moreel kompas van wereldformaat gegeven. Ik ken de verhalen van mijn ouders zonder ze echt te kennen. Want welke luiken moeten er eerst open gaan vóór je beseft dat je in een gedeelde wereld leeft, die de jouwe is, en die je werkelijk verbindt met verre hoeken van de aarde, uitgestrekte tijden en een planetair gedeeld lot.

Uit wat voor wereld , het oude Nederlands-Indië, kwamen jullie? Hoe hebben jullie die overgang van de vooroorlogse kolonie naar de moderne tijd ervaren? Wat hebben jullie geleerd van de ontberingen in de Japanse tijd,  en later de verwarrende tijd van de Bersiap (Indonesische onafhankelijkheidsstrijd). Met je onderzoekende geest, levenskunst en mildheid, hadden jullie een unieke uitkijkpost om het leven en de mensen om je heen waar te nemen.  Een uitkijkpost ook toen jullie later als repatrianten naar Nederland zijn gekomen. Bijzonder is dat, als je in een wereld die op instorten staat, de man/vrouw van je leven vindt, ‘Ja’ tegen elkaar zegt en samen op de boot naar Nederland stapt. Eén ding is zeker: jullie durfden risico’s te nemen. Als tiener heb ik me vaak aan jullie koppigheid en onafhankelijkheid gestoord. Nu realiseer ik mij, hoe jullie in het zorgvuldig omgaan met energie, grondstoffen, machines en materialen milieubewust waren lang vóór er milieurapporten van politieke commissies verschenen.  Wat kunnen wij nog meer van jullie leren dan dit: nu we in een globaliserende wereld leven, en in een rijke multiculturele samenleving, is het noodzaak en erezaak onze luiken naar wederkerigheid open te zetten.

Aloha, kleine man!

Een opgewekt “Aloha!” klinkt, als u op weg naar de eetzaal – baret op, schoudertas om, achter uw rollator – de afdeling passeert waar uw leeftijdgenoten verblijven die aan bed en rolstoel gebonden zijn. Uw gebruikelijke groet, wordt hartelijk beantwoord. De ontspannen lach op uw gezicht zie ik weerspiegeld in de blikken van de dames en de heren. Sinds u in het zorgcentrum voor Indische bejaarden woont, in het midden van het land, is uw wereld kleiner geworden. De zorg en aandacht van het personeel doen u goed. En ook de overzichtelijkheid. Leven met een handicap werd een probleem, toen mama kwam te overlijden, ook omdat de kinderen verspreid over het land wonen. U ziet hen regelmatig en de telefoon is bij de hand. Maar fysieke achteruitgang is niet tegen te houden. Ik zie, dat het bijna Olympische prestaties voor u zijn om zelfstandig mee te blijven doen aan het dagritme van het huis. Door discipline lukt dat aardig, de taaiheid van een sterke generatie die de Tweede Wereldoorlog overleefde.

Kleine man, nu je kunt lopen wordt je 20 maanden oude wereld iedere dag groter. In je eigen taal, die alleen jij beheerst, geef je commentaar op je omgeving. Je ontdekt hoe de dingen werken, wat je leuk en fijn vindt en hoe je hulp kunt krijgen als je verschrikkelijke honger hebt of iets je echt niet lekker zit. Je vindt het heerlijk om met papa of mama in de buurt het huis en zijn omgeving te verkennen, de weg naar het stadscentrum, het park, de kinderboerderij en alles wat je maar kunt onderzoeken. Soms moet je daar  voor traplopen. Maar ook dat is geen bezwaar, naar boven niet en naar beneden ook niet. Sinds  kort ga je  één dag in de week naar de peuterspeelzaal naar andere kindjes naar een ander huis. ’s Avonds ben je moe van alle indrukken. Aloha, kleine man!